Bir şarkının kulaklara kadarki yolculuğu..

Bir şarkı nasıl yapılır? Albüm nasıl çıkarılır? EP nedir? Bir albüm çıkarmak için ne kadar para gerekir? Ve bunlar gibi pek çok soruyu artık herşeyin videolarda karşılık bulduğu ya da cevaplandığı çağımızda blog yazısıyla cevaplandırmaya çalışacağım.

Elbette bir profesyonel olarak değil, kendi imkanlarıyla ve az – çok kendi yetenekleriyle müziğe ilgi duyan, kendi çapında hobi olarak da olsa bir şeyler yapmaya çalışan amatör müzisyen olarak bu sorulara ve daha fazlasına bu yazımda yanıt vermeye çalışacağım. Yani bu satırlar; ne bir müzik prodüksiyon firması, profesyoneli ne de yapım şirketinin websitesinde yazan satırlar gibi teknik, ne de bir youtuber’ın içeriğine gizlediği sponsorlu video içerik gibi sahte samimiyet içeren çıkarcı anlatı değil. Okuyacaklarınız tamamen kişisel olup sanırım yaklaşık 12 – 13 yıllık müzik üretimi ve paylaşımı deneyimlerimi yansıtacak.

Şimdi bu bilgilendirmelerden sonra kendi şarkımı yayımlatmak istiyorum neler yapmalıyım? Ya da yazımın başındaki sorulara paralel olarak bestemi nasıl ünlü kişilere ulaştırabilirim? gibi sorulara yanıtlar veren içeriğimize doğru yelken açalım..

Heves, yetenek, azim, istikrar, çabalamak, müzik kulağı, müzikal analiz, çevre ya da sermaye, şans..

Evet sanırım bu alt başlıkta, sahip olmanız gerekenleri herşeyiyle sıraladım. Valla, yanlış duymadınız pardon yanlış okumadınız.. Bu saydıklarımın tamamına sahipseniz bu yazıyı okumaktaki amacınıza ya ulaştınız ya da ulaşmaya çok yakınsınız demektir. Hele ki sermaye boyutu müzik endüstrisinde süper güç olarak yanınızda duracaktır..

Heves en önemli tetikleyiciniz olacaktır. Pek çok arkadaşım müziğe ilgi duymasına karşın bir şarkı üretmek – icra etmek ve bunları paylaşmak – lanse etmek konusunda geri duruyor. Bu kötü birşey değil tabi. Ama üretmek, paylaşmak ve paylaştıklarından aldığın olumlu geri dönüşlerin verdiği haz manevi olarak ölçümlenebilecek bir mutluluk değil.. Olağanüstü birşey..

Ürettikleriniz eğer gerçekten iyiyse maddi olarak da size geri dönüş sağlayacaktır ki bu noktadan sonrası artık profesyonelleşmeye ve size asıl işinizi bıraktıracak kadar sarhoş ettirmeye yetecektir.

“İyise..” Kime göre neye göre diyeceksiniz belki.. Bunun gerçekten bir tarifi ya da matematiği yok. Yanlış akorlara basmak, vokalde yanlış şeyler değişik teknikler kullanmak bile günümüzde “iyiler” arasına sokabilir. Tam da bu paragrafta aklıma gelen ve başlığa en son eklediğim belki de en önemli unsur olan “ŞANS” faktörünü de göz ardı etmemek gerekiyor.

Aynı mantıkla herşeyi ne kadar “iyi” yaparsanız yapın bazen şansınız yanınızda olmadığında şarkınız tutmayabiliyor..

Şunu net olarak söyleyebilirim ki, tutan, iyi olarak nitelendirilen hiçbir müzikal çalışma – üreti – yaratı bu başlıktaki özelliklerden hiçbirine sahip olmadan bu pozisyona gelmesi gerçekten mümkün değil.

Bu başlığı fiyatsal konularda merakını gidermek isteyenlere yönelik bir müzik yapım firmasına attığım mail ve gelen cevapla “isim vermeden” paylaşmak istiyorum..

Benim müzik firmasına attığım mail; “Merhaba öğrencilik yıllarımda kendi grubumuzla kaydettiğimiz birkaç bestem var. Bestesi sözü hazır hatta bir demo bile mevcut.. Aşağıda gönderdiğim şarkıları yeniden daha adam akıllı ve kaliteli olarak yapıp youtube kanalımda paylaşmak istiyorum. Fiyatlar nedir acaba? Nasıl çalışabiliriz?”

Müzik yapım firmasından gelen cevap; “Merhaba yaparız tabi , sıfırdan aranje edilmeli, canlı çalımlar Kayıt saatler, mix mastering anahtar teslim fiyat verebiliriz! Parça başı ortalama 4-5 bin civarında olur 2 eser için Aranje, enstrüman çalımları, kayıt saatleri, mix, mastering dahil.”

Yani klip ve aşağıdaki alt başlıklarda yer alan şeyler hariç, bir profesyonel yaratı işlemi günümüz şartlarında yaklaşık 5 bin tl.

Bu hiç tanımadığım ve dahası daha önce yaptıkları işleri bile dinlemediğim bir profesyonel müzik yapım firmasıyla olan diyalogumdu. Tanıdıklarınız varsa bu kesinlikle en doğrusu olacaktır hem maddi anlamda hem de vereceğiniz kararlar noktasında..

Amaç – strateji belirlemek

Amacınızı belirlemek son derece önemlidir.  Şarkı yaparak para kazanmak, zengin olmak , ünlü olmak jön olmak, şarkıcılıktan oyunculuğa geçmek gibi yaldızlı hedefleriniz pembe hayalleriniz mi var? Yoksa benim gibi kendi çapında ulaşılabilir hedeflerinizi hayata geçirmek için ufak çapta yatırımlarla destekleyerek birşeyler üretmek mi istiyorsunuz?

Eğer kariyer hedefi olarak tam zamanlı müzisyenlik yapmak, konserler vermek filan istiyorsanız o zaman şuan bu yazıyı okumayı bırakın ve aklınıza başka ne geliyorsa onu yapın (:. Zaten kelin ilacı olsa başına sürer mantığıyla bu kimsenin reddedemeyeceği hayalleri ben de reddetmezdim zaten .. Ben burada daha çok kendi deneyimlerimi aktarmaya çalışıyorum ellinci defa söylediğim üzere..

Stratejinizi belirlemek de yine çok önemli. Strateji belirlemeden kendi başıma öğrencilik yıllarımda hayata geçirdiğim şarkılarımı halen bile dinleyip mutlu oluyorum. Merak ediyorsanız amatör rock beste linkinden bi kulak kabartabilirsiniz bu yazıyı okurken bir yandan.. Ama bu sadece beni mutlu ediyor. Tabi özgüvenle paralel olarak o yıllarda ve hatta şimdi yakın zamana kadar çok paylaşmadım, allayıp pullamadım veya herhangi bir PR çalışmasında bulunmadım. Yaptım ve öyle kalmıştı.. Bu arada hazır yeri gelmişken bahsetmekte yarar var, bu müzikal hedeflerimi bir tık öteye taşıyarak şarkılarımı tüm dünyaya duyurmak için artık youtube kanalı da açtım ve oraya atıyorum bazen evde kaydettiklerimi de üstelik.. Abone olup yorum ve beğenileriniz ile bana destek verebilirsiniz (:

Kendi bestemi nasıl yaparım? Beste nasıl yapılır?

Müzikal üretimlerinizde kendi bestelerinizin olması hangi müzik yapımcısını dinlerseniz dinleyin ortak fikirleri olarak kesinlikle muhteşem bir şey diyeceklerdir.

Peki bir beste nasıl yapılır? Kendi şarkımı nasıl yapabilirim? Bu soruyu herkes kendine göre yanıtlayabilir. Ben naçizane kendi bestelerimi hayata geçirirken mutlaka emektar klasik gitarımdan faydalanırım. Bildiğim, kolay olan, melodisine mırıldanmayla, sözlerine direkt olarak eşlik edilesi şarkılar üretmeyi seviyorum. Bence bunu başarıyorum da.. Bu tabi sözleri çoğunluğun hissedemeyebileceği tehlikeli sayılabilecek bir “sığlık” kazandırsa da güzel tınılar – ezgiler -melodiler yakalayabiliyorum.

Hikayeye çok gömülen, derin edebi anlatımlar içeren yada SILA’cılar kızabilir ama o tarzda hikaye odaklı senaryo – kurgu derinlikli şarkılardan hoşlanmıyorum. (Bu arada her şarkısı için aynı şeyi düşünmüyorum) Şarkılar bence melodisi, ritmi ve hissettirdikleriyle ilk adım olarak öne çıkar, sonrasında sözlerine odaklanırsınız ve yer yer “vay bee” ne anlamlı filan dersiniz, deriz.. Zaten sizi alıp götüren bir şarkının öncelikli olarak sözleri değil, ritmi – atmosferidir..

O halde o ruh halini yakalayarak buna ortam hazırlayarak işe koyulmalısınız..

Ben mesela çoğunlukla melodiden, bir atmosfer hayal edip o içinde bulunduğum atmosferin hissettirdiklerini sözlere dökmeye bayılıyorum. Bu şekilde sözler yazarak şarkıyı giydirmeye çalışıyorum. Çok nadir olsa da bazen kendiliğinden bir melodik mırıldanmayla söz hazırladığım oluyor.. Örneğin söz ve bestesi bana ait olan bu şarkımdaki şu mısraları birgün üniversitede öğrenciyken metrobüsten inip okul yolunda yürürken oluşturmuştum;

“HER YAŞAM HÜCREM BANA SENİ DİLER

İSTEMEZSEN EĞER ÖLÜR GİDER;

GÖZLERİMİİİ HER KIRPTIĞIMDAAAA,

SENİ YANIMDA İİİSSTİYORUMMM..

Tamamen kendiliğinden oluşmuştu. Hatta melodisiyle birlikte çıkmıştı.. Sonrasında neler yaptığımı ve kendi şarkısını yapmak isteyenlerin bilmesi gerekenler için aşağıdaki başlıktan okumaya devam edebilirsiniz.

Şarkının tasarımı ve netleşmesi

Buraya kadar dediklerim; bir basit melodik mırıldanmayı – loop’u (döngüyü), rift (tekrar eden melodik gitar tonları), ya da bir söz dizesini orkestra ya da en az 1 enstrumanla çalınabilir hale getirme aşamasıdır bu başlık.

İşte şurasında şöyle bir keman solosu olsun, şarkı şöyle bir altyapıya sahip olsun, şu kısmı aslında tekrar etsin ve nakarat olsun vs vs gibi..

Bu, en iyi metronom ile ya da bir enstrumanla yapılır. Sözleri tamamlayıp, değiştirmek, enstrumanla tamamlamak ve artık iyice oluşturmak gerekiyor. Bu aşamada dikkat edilmesi gereken şey ise net ve kesin olarak şudur ki, şarkının ilk tohumlarından yeşerdiğindeki o amatör ruhu, basit hissiyatı ya da ne bileyim sahip olduğu atmosferi notaya büründüreceğim diye bozmamaya çalışmak..

Eğer enstruman çalmayı bilmiyorsanız işiniz her ne kadar zor olsa da melodileri yine ağzınızla kurgulayabilirsiniz.

Paylaşım veya ileri seviye kayıt

Bir önceki aşamayı geçtiğinize inanıyorsanız yani şarkı artık en azından kafanızda tamamsa bestenizi kurgudan gerçekliğe dönüştürmek için bir sürü yolunuz var.

Bunlardan biri herhangi bir ses kayıt müzik studyosuna giderek sanırım şuan günümüzde saatlik ücreti takriben 50 – 300 TL arasındadır, kaydederek cubase, garageband vs. gibi uygulamalarla düzenleyip paylaşmak..

Diğer yollardan biri de direkt olarak evde ya da dış ortamda telefonunuz ile kaydetmek ve paylaşmaktır.

Enstruman çalmayı bilmiyorsanız da bilen birilerinden yardım alarak o çalıp, sizin söylediğiniz şeklidir.

Pilot kayıt, hücum kayıt, kanal kayıt gibi çeşitleri var. Kısaca değinecek olursam kanal kayıtta her vokal, her enstruman ayrı ayrı belirli metronomda ve matematikte kaydedilir sonra birleştirilerek bir kompozisyon oluşturur ki en pahalısı budur. Hücum kayıtta iyi bir studyo ile çalışsanız bile tüm enstrumanlar ve hatta vokal aynı anda kaydedilir. Tabi o karmaşayı, ses düzenini kanal kayıttakine nazaran kontrol etmesi de son ürünün kalitesi de fiyat olarak kanal kayıta göre neden düşük olduğunu sanırım iyi açıklıyor.

Profesyonel uzmanlara ulaşmak

Bu aşamadan sonrası ne yazıkki para gerektiriyor. E kendi durumunuz uygunsa, bütçenize göre bir uzmandan yardım alabilirsiniz.

Kimin yapacağı konusunda karar vermekte zorlanıyorsanız bu noktada da yine birilerinden ki çoğunlukla bu işlerle uğraşan bir arkadaşınızdan fikir alabilirsiniz.

Her sektörde olduğu gibi bu alanda da sizi sömürmek isteyecek kişilerden uzak durmaya çalışın. Yani işi kendinden ödün vererek sahiplenecek firma – kişilerle çalışmaya çalışın.

Şarkının aranjesi

Aranje kısmı bildiği kadarıyla enstrumanların dahil olduğu, vokalin üzerinde oynandığı birleştiği kısım olarak geçiyor. Aranjörlerin yaptığı iş yani..

Şarkının mix ve mastering çalışmaları

Mix aşamasında aranjenin düzenlenmesi, volume – gain ayarları vs.. yapılır. Mastering ise işin paketleme, makyaj süsleme kısmıdır.

İşin riskli tarafı bu aşamalardan birinde yapılacak büyük bir hata tüm işi mahvedebilir. Mix ve mastering konusunda daha fazla şey öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz. Gerçekten çok iyi özetlenmiş..

Yukarıdaki videoda sadece mastering aşamasında farklı dokunuşların nelere malolabileceğini, ne kadar farklı sonuçlar doğurabileceğini görmüş olacaksınız. Kişiyi tanımam sadece dün izlediğim bu videoda çok iyi anlattığını gördüğümden paylaştım ve hemen kanalına da abone oldum..

Şarkının klibi

Beste, güfte, söz, melodi, enstrumandı, sözlerdi mixti, aranjeydi derken artık bir şekilde son halini verdiniz şarkıya diyelim..

Bu aşamadan sonrası sizin takdirinize bağlı olarak basit bir hazır free videolarla yapılan klipmi, yoksa demek akalın tarzı dansçılı bol yırtmaçlı bol effektli bir klipmi olacağı size bağlı..

Ben daha öncesinde hiç bu tarz profesyonel bir klip çalışmasına imza atmadım. Yaptırmadım da ama sanırım bir kaç aya kadar büyük bir aksilik çıkmazsa inşallah ilk defa böyle birşey yapmış olacağım. Şuan şarkımın aranje – mix aşaması devam ediyor. Tamamlandığında klip için fikirler düşüneceğim.. Bu fikirlerden birini hayata geçirmiş de olacağım..

Artwork – imaj çalışmaları

Albüm kapağından tutun, youtube kanal kapak fotoğrafına, buradaki yazı tiplerinden yazılıp çizilenlere, renklere, fotoğraflara daha bilimum şeylere kadar bu aşamayı kapsıyor.

Grafik tasarımcılar ya da bu alanda doğal yetenek sahiplerinden destek almak faydalı olacaktır.

Herşey o kadar önemli ki, bir bütünün parçalarını o kadar derinden etkiliyor ki siz bile inanamazsınız..

İnsan bir işin derinliklerini ancak o işin içine girdiğinde anlayabiliyor. İyi olan hiçbir şey emek verilmeden hayata geçemiyor.

Şarkının dağıtımı & pazarlaması & PR & Sosyal Medya

Bu olay buraya kadar yaptıklarınızın daha fazla kişiye ulaşması için aşırı önem arzediyor. Dijital müzik platformlarında şarkınızın yayımlanması çok önemli. Artık fiziki albüm satışı yok denecek kadar az. Örneğin ben ne zaman gittim bir fiziki albüm CD’si filan aldığımı yeminle hatırlamıyorum bile..

Ama Fizzy, SpotiFy hatta youtube music gibi platformlarda ücretli olarak abonelik seçeneklerini ya düşündüm ya da satın aldım. İşte bu sebeple bu platformlarda yer almanın ne kadar önemli olduğunu bir de kendi açınızdan siz düşünün.

Reklam bütçesi de bu konuda düşünmeniz gereken şeylerden biridir.

Sosyal medyada da benzer şekilde sosyal medya yönetim uzmanlarından destek alabileceğiniz gibi samimiyetin her zaman kazandığı paylaşımlar yaparak kitlenizi canlı tutabilirsiniz.

Hadi toparlayalım..

Buraya kadar anlattığım herşey gerçekten sürecin aslında ne kadar basit ve ne kadar da zor olduğunu kanıtlıyor. Yok arkadaş ben bu işlerle nasıl uğraşayım diye düşünüp durursanız hemen gidip kendi paranızla bir müzik yapım firmasıyla – plak şirketiyle anlaşarak tüm bu aşamaları profesyonel ellere emanet edip sadece şarkınızı okuyup kenara çekilebilirsiniz. Tabi benim gibi bu aşamaları soluyarak deneyimleyerek harcayarak bir yaşam deneyimi kazanmak istiyorsanız da bu sizin tercihiniz.

Süreçlerin birbirine geçmiş olması, işin bir kurgu ve plan düzleminden kıvılcımlanmasıyla birlikte müziğin mesleğim olan MİMARLIK alanıyla da ne denli benzer olduğunu sizler de anlamışsınız. Süreçlerin birbirine geçkinliği, sürekli bir geri dönüş, sürekli bir daha iyisini bulmak adına eskizler yapmak – daha iyisini bulduğunda eskisini atmak vs vs..

Özünde özetinde İnsanın bir hobisi olmalı.. Ben de birden fazla var.. Bunu övünmek için filan söylemiyorum.. Bazen yorucu ve hatta asıl işinizin önüne bile geçebiliyor, gerek zihinsel anlamda gerekse ruhsal anlamda sizi ve motivasyonunuzu zedeleyebiliyor. Her ne kadar böyle de olsa odak noktanızı başka yerlere ve başka dünyalara alıp götürmesiyle birlikte hayata tutunma gücünüzü artırıyor. Hayatın içerisinde ulaşmayı beklediğiniz check pointler oluşturarak size umut, ulaştığınızda ise heyecan kazandırıyor.

Tabi bunu sadece müzik olarak da düşünmeyin.. Diğer hobileriniz için de bu geçerli olabilir.

Müzik endüstrisine giriş yapmak isteyenler, kendi şarkılarını yapmak isteyenler yada ne bileyim şarkıcı –  popstar – rockstar olmak isteyenler ile benim gibi kendi çapında müzikle uğraşanlara yönelik iyi bir yazı olduğunu düşünüyorum. Eksik kaldığını düşündüğünüz ya da daha fazla merak ettiğiniz şeyler olursa aşağıda yorum kısmından bana ulaşabilirsiniz. Müsait olduğumda yorumlarınıza cevap vermeye çalışacağım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir